From World War II to American Avant-Garde: How Did Eastern European Experiences Shape “New American Cinema”?

Tak zwany „ojciec chrzestny amerykańskiej awangardy filmowej”, Jonas Mekas, spędził ostatni rok II wojny światowej w niemieckim obozie pracy. Kilkadziesiąt lat później ten litewski twórca zdobył światową sławę za sprawą pamiętników filmowych — osobistych i poetyckich obrazów, jak np. Wspomnienia z podróży na Litwę (1972). Personalny styl filmów był kluczową cechą nie tylko dzieł Mekasa, ale także większości produkcji New American Cinema. Manifest tej grupy z 1962 roku otwierała jasna deklaracja: „Wierzymy, że kino jest nieuchronnie osobistą ekspresją”. Jednak amerykańska awangarda mogłaby wyglądać zupełnie inaczej, gdyby nie konflikt między Jonasem Mekasem a Edouardem de Laurotem na początku lat 60. ubiegłego wieku.

Edouard de Laurot, urodzony w Warszawie jako Edward Laudański, wyemigrował do USA po II wojnie światowej, gdzie w latach 50. XX wieku poznał Mekasa. Pochodzący z Europy Wschodniej artyści szybko stali się bliskimi przyjaciółmi, pomimo dzielących ich, fundamentalnych różnic światopoglądowych. Podczas gdy Mekas stracił wiarę w uniwersalne wartości, de Laurot wciąż w nie wierzył i próbował zrehabilitować europejskie ideologie, takie jak marksizm czy egzystencjalizm, na swój własny wizjonerski sposób. Ostatecznie spór między Mekasem a de Laurotem pokazuje istotny rozłam w pokoleniu, które doświadczyło II wojny światowej. Rekonstrukcja tego sporu będzie okazją do wydobycia z cienia zapomnianej biografii Edouarda de Laurot łącznie z okresem, kiedy przebywał w Paryżu.

Polska Akademia Nauk Stacja Naukowa w Paryżu serdecznie zaprasza na wykład From World War II to American Avant-Garde: How Did Eastern European Experiences Shape “New American Cinema”?, który poprowadzi Łukasz Kiełpiński (Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego) – doktoranta w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego, zajmującego się początkami autobiograficznych praktyk filmowych w XX wieku. Łukasz Kiełpiński realizował badania na Uniwersytecie w Toronto i w IWM w Wiedniu, a także publikował w „Kwartalniku Filmowym” i „Kulturze współczesnej”. Stypendysta grantu NCN „Odmieńcy. Performanse inności w polskiej kulturze transformacji” oraz laureat stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zdobywca nagród, w tym I miejsca w Konkursie im. Eweliny Nurczyńskiej-Fidelskiej i wyróżnienia w konkursie im. Krzysztofa Mętraka.

Wydarzenie jest organizowane w ramach projektu „Spotkania z nauką”, serii wykładów o tematyce popularnonaukowej, organizowanych przez Polską Akademię Nauk i Polską Akademię Nauk Stację Naukową w Paryżu od 2024 roku. Celem projektu jest upowszechnienie osiągnięć polskich naukowców we Francji i są skierowane do wszystkich zainteresowanych, bez względu na poziom wiedzy w poszczególnych tematach.

W związku z ograniczoną liczbą miejsc, osoby zainteresowane udziałem w wykładzie zapraszamy do rejestracji, przesyłając maila na adres secretariat@paris.pan.pl lub wypełniając formularz: https://forms.office.com/e/MQCPLZVPR2

Wykład odbędzie się w formie stacjonarnej, w języku angielskim.