Bezdzietność z wyboru – debata francusko-polska

Bezdzietność z wyboru to zjawisko obserwowane od wielu dekad, które w ostatnich latach nabiera szczególnej dynamiki. Według sondażu IFOP z 2022 roku już jedna trzecia Francuzek w wieku prokreacyjnym deklaruje brak chęci posiadania dzieci. Trend, który niegdyś miał charakter marginalny i postrzegany był jako oryginalna postawa życiowa, stał się obecnie szeroko rozpowszechnioną i społecznie akceptowaną opcją. Podobne tendencje dostrzegalne są nie tylko w krajach zachodnich, lecz także w wielu państwach rozwijających się.

Rozwój antykoncepcji sprawił, że decyzja o rodzicielstwie przestała wynikać z konieczności, a stała się świadomym wyborem. W naturalny sposób prowadzi to do pytań o sens i uzasadnienie posiadania potomstwa we współczesnym świecie. Czy obecna rzeczywistość – naznaczona niepewnością, kryzysem zaufania i poczuciem braku perspektyw – sprzyja rezygnacji z macierzyństwa i ojcostwa? Czy wzrost poziomu życia i rozwój ekonomiczny są w konflikcie z pragnieniem posiadania dzieci? Na ile zmieniło się nasze pojmowanie czasu i sensu życia, gdy biografia jednostki może zakończyć się na niej samej? Jaką rolę odgrywają nowe ideologie, przemiany kulturowe i reinterpretacje religii w definiowaniu współczesnej egzystencji?

Właśnie tym zagadnieniom poświęcona była sesja naukowa zorganizowana pod auspicjami Institut de France w październiku 2024 roku. Wydarzenie, które zgromadziło demografów, etyków, filozofów, antropologów i lekarzy, wzbudziło szerokie zainteresowanie. Jego owocem jest książka „Sans enfants par choix, le phénomène child free” pod redakcją Chantal Delsol, Gemmy Durant i Joanny Nowickiej, opublikowana w 2025 roku przez Les Éditions du Cerf.

Kontynuując tę interdyscyplinarną refleksję, PAN Stacja Naukowa w Paryżu oraz Laboratoire LT2D z CY Cergy Paris Université organizują debatę poświęconą zjawisku bezdzietności z wyboru, tym razem w perspektywie polsko‑francuskiej. Wydarzenie zgromadzi ekspertów z obu krajów, które – mimo wspólnych wyzwań demograficznych – mają odmienne uwarunkowania społeczne, kulturowe i ekonomiczne.

Debata będzie okazją do porównania badań oraz interpretacji francuskich i polskich, a także do zastanowienia się, w jakim stopniu odmienne modele rodziny, polityki społecznej czy narracje kulturowe wpływają na decyzje dotyczące posiadania dzieci. Spotkanie ma na celu nie tylko zbliżenie dwóch perspektyw, lecz również pogłębienie europejskiej refleksji nad jednym z kluczowych wyzwań demograficznych XXI wieku.

W dyskusji udział wezmą:

1. Prof Chantal Delsol (Institut de France ) – filozofka, historyczka idei politycznych, pisarka
2. Prof Joanna Nowicki (CY Cergy Paris  Université) – antropologia kultury, komunikacja miedzykulturowa
3. Prof Gemma Durant  (Dr nauk medycznych) – ginekolożka, pisarka
4. Prof. Gérard-François Dumont (Sorbonne Université) – geograf, ekonomista i demograf
5. Prof Claude Habib (Université Sorbonne Nouvelle – Paris 3) – literatura francuska
6. Dr Maja Łoś (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – psycholog, pedagog, dr nauk społecznych, socjoterapeuta
7. Prof. Iwona Sadowska-Krawczenko (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – lekarz pediatra, specjalista neonatolog; Dziekan Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum w Bydgoszczy

Chęć udziału w wydarzeniu prosimy kierować drogą mailową na adres: secretariat@paris.pan.pl

Zapisując się na wydarzenie akceptują Państwo klauzule dotyczące ochrony dany osobowych.